سيد علي اكبر قرشي

160

قاموس قرآن ( فارسي )

در مجمع گويد : زخرف كمال حسن شيىء است و لذا به طلا و بنقوش و تصاوير زخرف گفته‌اند در حديث است كه « انّه صلَّى اللَّه عليه و آله لم يدخل الكعبة حتّى امر بالزّخرف فنحّى » آنحضرت وارد كعبه نشد تا فرمود كه تصاوير و نقوش را از آن كنار كردند . در مجمع گويد : « زخرفا » در آيه منصوب است با فعل مضمر يعنى « و جعلنا لهم زخرفا » ولى شايد عطف باشد به « سررا » . زرب : * ( « وَنَمارِقُ مَصْفُوفَةٌ . وَزَرابِيُّ مَبْثُوثَةٌ » ) * غاشيه : 15 و 16 . در مجمع آمده زرابىّ جمع زريبه و آن بمعنى فرش فاخر است يعنى پشتىهاى رديف هم و فرشهاى گسترده . زرابىّ نكره است نميشود آنها را با فرش دنيا قياس كرد . راغب گويد : زرابى جمع زرب ( بر وزن قفل ) نوعى از لباس راحت و منسوب است به محلى . و بر سبيل تشبيه و استعاره آمده * ( « وَزَرابِيُّ مَبْثُوثَةٌ » ) * . زرع : روياندن . كاشتن . و نيز مصدر بمعنى مفعول باشد كه خواهيم گفت . راغب ميگويد : زرع بمعنى روياندن است و حقيقت آن با امور خدائى است نه بشرى * ( « أَ أَنْتُمْ تَزْرَعُونَه أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُونَ » ) * واقعة : 64 . آيا شما آن را ميرويانيد يا مائيم روياننده . . . و اگر به انسان نسبت داده شود از اين جهت است كه انسان عامل و فاعل اسباب زرع است . طبرسى ذيل آيهء فوق فرموده : آيا شما آن را ميرويانيد يا مائيم روياننده و از رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله روايت است كه فرمود « لا يقولنّ احدكم زرعت و ليقل حرثت » كسى از شما نگويد زرع كردم و بگويد حرث كردم . ولى « ذيل آيهء * ( « قالَ تَزْرَعُونَ سَبْعَ سِنِينَ دَأَباً . . . » ) * يوسف : 47 . آن را كاشتن گفته است . در صحاح كاشتن و روياندن هر دو را گفته است همچنين است قول قاموس و اقرب . در قرآن مجيد چنان كه معلوم شد در روياندن و كاشتن هر دو به كار رفته است و بنا بر قول راغب زارع فقط خداست و بشر حارث است لا غير چنان كه فرموده * ( « أَ فَرَأَيْتُمْ ) *